25.09.2017
Salihlide İlkler

1. Tarihte ilk para: Salihli’ye 8 km uzaklığındaki antik Sardes, Lidya uygarlığına başkentlik yaptı. Lidyalılar parayı ilk icat eden ulustur. Lidya krallarından ilk parayı kral Alyettes ve ilk altın parayı da Croisos bastırmıştır. İlk defa parayı altın sikke olarak basan ve değer karşılığı ödeme aracı olarak kullanan millettir. İlk Lidya sikkeleri elips şeklinde olup, %60 altın, %40 gümüş karışımından elde edilen “elektron” olarak adlandırılan beyaz altından yapıldı. Bu sikkelerin kullanılması Ege ve Akdeniz ticaretinde çığır açtı. Stater de denilen Llidya sikkeleri bakla büyüklüğünde, taşınması çok kolay olan paralardı. Karun olarak da bilinen Kral Croisos zamanında basılan paralar saf altından ve 14 gram ağırlığındaydı.

 



2. Tarihte ilk bankacılık: Tarihi buluntular, Lidyalıların tarihte ilk bankacılık işlemlerini kullanan millet olduğunu da gösteriyor. Artemis tapınağının kuzey-batı iç duvarında yer alan bir yazıtta Tanrıça Artemis’in bir çiftçiye ipotek karşılığında alışverişinden bahsediyor. 
 

3. Dünya’da ve Türkiye’de Mısır piramitlerinden sonra en büyük Tümülüsler: Tarihçi Herodot Mısır Piramitlerinden sonra en büyük anıt mezar olarak çevremizde “Bin Tepeler” olarak bilinen Kral Mezarlarının oluğunu söyler. Çoğunun ismi bilinmeyen ancak Kral Giges’in ve Alyetes’in 61 metre yüksekliğinde, 351 metre genişliğindeki kral mezarları Salihli – Akhisar yolu üzerinde sıralanmaktadır.
 



4. İncil’de adı geçen 7 kiliseden biri: Artemis mabedinin kuzey-doğusunda M.S. 4. Yüzyılda yapılan ve İncil’de adı geçen 7 kiliseden biri burada yer almaktadır. 
 



5. İlk Gymnasium: Roma imparatoru Septimius Severus eşi Julianna Domma ve oğulları Gata ve Karakalla adına M.S. 193 – 211 yıllarında Anadolu’da ilk örneği görülen Hamam-Gimnas kompleksini yaptırmıştır. Termal sularla tedavinin de yapıldığı hamamların yanısıra, spor karşılaşmalarının da yapıldığı bir kompleks bina ilk olarak tarihe geçti.
 



6. İlk Sinagog: Roma döneminde Sardes, romalı Yahudilerin yerleşmek için tercih ettikleri bir yer olmuştur. İmparator Lucius Verus’a yaptıkları başvurudan sonra Gymnasium’un güney bölümünde kendilerine verilen alanda Anadolu’nun en büyük ve ilk sinagog’unu inşa ettiler.
 

7. İlk insanların ayak izi fosilleri: Demirköprü barajının batı kıyısında Sindel köyü yakınlarında Divlit Tepe’de yer alan fosil ayak izleri ilk kadın ve erkek yetişkin insanın yanı sıra, yanlarında bulunan bir çocuk, köpek ve tavşana ait olduğu ortaya çıkmıştır. Daha öce Fransa, İtalya ve Macaristan’da bulunan fosillerin hiçbiri Salihli konisindeki kadar zengin değildir. Bu fosil ayak izlerinin jeologlar tarafından 250 000 ile 26 000 yıllık oldukları ileri sürülmektedir.